Ferry’s Corner: Praten over middelengebruik (2)

In mijn vorige column vertelde ik dat het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie me vroeg om een training te geven over middelengebruik voor mensen met een licht verstandelijke beperking. Het zette me aan het denken over de vraag hoe we het veilig genoeg kunnen maken voor mensen om eerlijk te zijn over hun middelengebruik.  

In ZinVeel cliënten verwachten dat alles wat ze zeggen tegen hen gebruikt kan worden. Haal die dreiging weg vóórdat het gesprek begint. Bijvoorbeeld door te zeggen: ‘Ik kan niet beloven dat alles zonder gevolgen blijft. Ik kan wel beloven dat ik je nooit zal verrassen met de dingen die jij mij vertelt.’ 

Een tweede tip is normaliseren. Veel mensen zwijgen over hun gebruik omdat eerlijk zijn vaak meer ellende oplevert dan opluchting. Je zou kunnen zeggen: ‘Veel mensen houden hun gebruik voor zich, omdat eerlijk toegeven meestal problemen geeft. Het zou eigenlijk raar zijn als dat bij jou anders zou zijn.’ 

Nog een tip: verwacht geen eerlijkheid. Eerlijkheid is geen knop die je omzet, maar een proces. Zeker in een context waarin eerlijk zijn vroeger vaak werd afgestraft. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: ‘Ik hoef vandaag niet je hele waarheid te horen. Als we maar iets dichter bij de waarheid komen dan de vorige keer.’ 

Eerlijk praten over middelengebruik kun je niet eisen. Het is iets wat je elke dag opnieuw moet verdienen. Door voorspelbaar te zijn. Door ruimte te laten. En door te laten merken dat eerlijkheid niet automatisch straf betekent. Dat geldt in een forensisch kader, maar net zo goed daarbuiten. 

Welke kleine dingen doe jij in gesprekken om eerlijkheid mogelijk te maken, in plaats van af te dwingen? 

Ferry Barendregt, Mainline trainer

Trainer Ferry Barendregt geeft voor Mainline door het hele land trainingen over drugs en drugsgebruik.