ENGLISH
Nieuwsbrief  

Geen hulp bij overdosis GHB - onderzoeksrapport

Mensen die zeer regelmatig GHB gebruiken, verliezen vaak het bewustzijn en raken zelfs in coma. Deze groep heeft te weinig kennis om een overdosis te voorkomen of iemand te helpen die ‘outgaat’. Dat blijkt uit onderzoek van stichting Mainline en CVO.


GHB onderzoek
Bijna alle respondenten uit het onderzoek die regelmatig de drug GHB gebruiken verliezen af en toe het bewustzijn. Zeventig procent is zelfs weleens in coma geraakt, een toestand waarbij minstens 30 minuten niet wordt gereageerd op pijnprikkels.

Deze vorm van overdosering is risicovol en kan fataal zijn. Zo kan de ademhaling ermee ophouden of stikken mensen in hun eigen braaksel. Over- dosering kan ook leiden tot verkeersongelukken of brand in huis. GHB drukt qua drugsincidenten zwaar op de spoedeisende hulp (22% van de geregistreerde drugsincidenten; MDI, 2013).


Weinig bewustzijn en kennis van risico’s

Uit het onderzoeksrapport blijkt dat mensen die vaak GHB gebruiken (meer dan 200 keer in hun leven) het meest in coma raken. Deze kwetsbare groep gebruikt met name om zich zelfverzekerder te voelen en problemen te vergeten. Het gebruik vindt vooral plaats in dorpen buiten de Randstad, veelal in isolement achter de voordeur. Hierdoor worden mensen die risico lopen nauwelijks bereikt door de hulpverlening.

Hoewel deze mensen bewustzijnsverlies als nadeel ervaren, zien ze het tegelijkertijd als een onoverkomelijk onderdeel van hun gebruik: ‘het hoort er gewoon bij’. Er is weinig kennis over hoe je een overdosering kunt voorkomen of wat te doen als iemand outgaat. Ze bellen minder snel een ambulance, proberen niet iemand wakker te houden en laten iemand vaak ‘gewoon’ liggen.

Dit komt naar voren in het onderzoeksrapport over GHB en overdosering dat Mainline deze week presenteert. Mainline deed de afgelopen twee jaar onderzoek in samenwerking met CVO (Centrum voor Verslavingsonderzoek) onder 160 mensen in Nederland en België. Samen met respondenten uit het onderzoek ontwikkelde Mainline een video om deze geïsoleerde groep thuis te bereiken en bewust te maken van de risico’s van outgaan.


Dit project is mogelijk gemaakt dankzij de financiele steun van: de Europese Commissie* en het Fonds Psychische Gezondheid.

Huidige zorg niet toereikend

De groep veelgebruikers wordt op dit moment onvoldoende bereikt door de hulpverlening. Huidige preventieactiviteiten richten zich voornamelijk op de partyscene en binnen de verslavingszorg ligt de focus voornamelijk op afkicken. Diegenen die niet kunnen stoppen of bij een eerdere afkickpoging weer terugvielen in gebruik - zo’n tweederde van de mensen na behandeling - vallen op dit moment tussen wal en schip.

Schadebeperkende maatregelen (harm reduction) zijn een manier om contact te houden met deze verborgen doelgroep, veiliger gebruik te stimuleren en verdere gezondheidsschade te beperken. In het onderzoeksrapport worden per subgroep diverse suggesties gedaan, afgestemd op de gebruikscultuur, informatiebehoefte en het kennisniveau.

Lakse houding veranderen

Video preventietool
Naar aanleiding van het onderzoek maakte Mainline een video voor en door zeer ervaren GHB-gebruikers waarin ze vanuit hun eigen belevingswereld vertellen over de gevolgen van outgaan. De ervaringsverhalen worden aangevuld met voorlichting over hoe overdosering te voorkomen en wat te doen als iemand outgaat. Met deze video hoopt Mainline de lakse houding ten opzichte van outgaan te veranderen en actieve gebruikers van informatie te voorzien over hoe zij de risico’s kunnen beperken.

Training
Ook ontwikkelde Mainline trainingen voor professionals die werken met mensen die GHB gebruiken. Zie:

Training over GHB
Workhop SLIK


Bronnen:

Van Gaalen, S., de Bruin, D. & Grund, J.-P., 2015. Overdose Prevention among people who use GHB in the Netherlands and Belgium (2014 – 2015). An exploration of the characteristics associated with overdose and opportunities for risk reducation, Amsterdam; Utrecht.

Van Laar, M.W. et al, 2013. Jaarbericht Nationale Drug Monitor 2012, Utrecht.

Mol T, Wisselink J, Kuijpers WGT, Dijkstra BAG. 2014. GHB: recidive op eenzame hoogte. Tijdschrift voor Verslaving. 3

Voor meer informatie: Sanne van Gaalen (projectleider GHB onderzoek)
Lees het rapport 'Overdosispreventie onder mensen die GHB gebruiken'



Download het persbericht

Ervaringsdeskundige (ex-verslaafde) aan het woord

Meer lezen over dit project


Bijlage

GHB is een afkorting van gamma-hydroxyboterzuur en wordt gemaakt van GBL (schoonmaakmiddel) en natronloog (gootsteenontstopper). GHB is een stof met een dempende werking (downer) en werd vroeger gebruikt als narcosemiddel. Naar schatting zijn er in Nederland 22.000 mensen die recentelijk GHB hebben gebruikt (Van Laar et al. 2014). Het aantal incidenten met GHB is echter relatief hoog en zijn vaak ernstig van aard. In 2013 is er in 22% van de 3481 gemelde drugsincidenten GHB in het spel. Hiermee drukt GHB qua drugsincidenten het meeste op de spoedeisende hulp en ambulancediensten (MDI, 2013). Behalve het voorkomen van gezondheidsschade en levensbedreigende situaties zorgt overdosispreventie ook voor een besparing van zorgkosten.

Risicofactoren coma
Voor de ontwikkeling van overdosis preventie maatregelen, zijn binnen dit onderzoek de risicofactoren bepaald die het ontstaan van een coma vergroten, hier onderverdeeld in Drug, Set, Setting (Zinberg, 1984):

Drug (het middel/gebruikswijze): De beste voorspeller voor het ontstaan van een coma is de lifetime ervaring van respondenten met GHB. Mensen met zeer veel GHB ervaring (meer dan 200 keer in hun leven) hebben meer risico op een coma dan mensen met minder GHB ervaring (minder dan 50 keer in hun leven). Zij gebruiken vaker en meer doses per gelegenheid. In driekwart van de gerapporteerde coma’s in het onderzoek was er bovendien sprake van combinatiegebruik; meestal met alcohol en/of speed.

Set (persoonskenmerken): Het risico op een coma is geassocieerd met een laag opleidingsniveau en de motivatie van gebruik; mensen die GHB nemen omdat ze er meer zelfvertrouwen door krijgen en zich socialer voelen hebben een hoger risico op een coma.

Setting (met wie/omgeving): Respondenten die GHB (ook) alleen gebruiken hebben meer risico op een coma ongeacht of ze ook thuis gebruiken. Een sterke voorspeller voor een coma is de omgeving waar mensen wonen. Respondenten die buiten de Randstad wonen zijn vaker in coma geraakt dan respondenten uit de Randstad.

Onze huidige projecten


Start van de hepatitis C screening

In Amsterdam is het project voor de bewustwording, opsporing, screening en toeleiding tot effectieve hepatitis C zorg op 24 augustus van start gegaan bij de Volksbond in de Jan Rebelstraat. 

Het project is geïnitieerd door de Regenboog Groep en is in de uitvoering een samenwerkings-verband tussen de GGD Amsterdam (MGGZ), Mainline en de Regenboog Groep die het project tevens coördineert. Het gaat hier om cliënten die gebruik maken van de Maatschappelijke Opvang in Amsterdam.


> Lees meer

Nieuwe directeur Mainline

Machteld Busz neemt vanaf 1 juni 2017 de functie van directeur voor haar rekening binnen Mainline. Na twee vruchtbare jaren van zelfbestuur wil de stichting zich extern sterker gaan profileren. Machteld Busz is als directeur het aanspreekpunt en het gezicht naar buiten.

Platte organisatie

Mainline is een platte organisatie vol professionals die veel eigen verantwoordelijkheid nemen. Na het vertrek van Mainlines vorige directeur in november 2015 laste de organisatie een periode van reflectie in. Gedurende die periode namen de drie managers gezamenlijk het dagelijks bestuur waar en kregen de medewerkers meer verantwoordelijkheid.

“En dit werkte goed!” zegt bestuursvoorzitter Victor Everhardt. "Mainline ontwikkelde zich tot een zelfbewuste organisatie met een duidelijke niche, een slimme strategie en grote deskundigheid. 


> Lees meer

Webinar chemsex voor zorg professionals

Afgelopen februari konden artsen en (soa)verpleegkundigen de digitale leermodule en webinar 'chemsex' volgen, die we samen met Soa Aids Nederland ontwikkelden. De leermodule is niet meer beschikbaar, maar de webinar nog wel! 

De webinar chemsex vond plaats op 14 februari 2017. Het gaf deelnemers kennis over wat chemsex inhoudt en handvaten om het onderwerp bespreekbaar te maken. 



> Lees meer

Onderzoek naar toegang tot hulpverlening in Thaise massagesalons

Mainline deed in 2015 onderzoek naar het druggebruik onder Thaise sekswerkers. Daaruit bleek dat zij de weg naar hulp niet kennen en vinden. Dit keer onderzochten we het druggebruik en de toegang tot hulpverlening voor Thaise vrouwen werkzaam in massagesalons.

De focus van het onderzoek lag op Thaise vrouwen die werken in Thaise massagesalons in Den Haag en Amsterdam die geen seksvergunning hebben.



> Lees meer

Drugsscan spoort lokale signalen op

De door Mainline ontwikkelde 'Drugsscan' is een methode waarmee we inzicht krijgen in en houden op lokale signalen en trends rondom drugsgebruik in een bepaald gebied. In Alkmaar en Zwolle zetten we eind 2016 deze methode in.

Analyse van geluiden uit het veld
Mainline heeft een vragenlijst opgesteld die we voorleggen aan een klein panel met expertise op het gebied van drugs.

Het panel bestaat uit wijkagenten, verslavingszorg instellingen, jongerenwerkers, programmeurs van poppodia, beveiligingsmedewerkers en gebruikers.

> Lees meer

Signaleringsrapport Crystal meth-gebruik en injecteren van drugs onder MSM

Mainline en Soa Aids Nederland hebben samen een signaleringsrapport uitgebracht over crystal meth-gebruik en het injecteren van drugs onder bepaalde groepen MSM. De middelen worden vlak voor of tijdens de seks gebruikt. Bekijk het rapport. Het informeert professionals in de geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en hiv-en soa-zorg over dit fenomeen.

Hoewel er geen actuele landelijke cijfers voorhanden zijn, lijkt het vooralsnog om een kleine groep mannen te gaan die crystal meth gebruikt. Ook de groep mannen die kiest voor het injecteren van drugs lijkt vooralsnog klein. Crystal meth is duur (100 tot 150 euro per gram) maar zal naar verwachting verder in prijs dalen. Het is denkbaar dat het gebruik van dit middel zich dan uitbreidt naar een grotere groep MSM (mannen die seks hebben met mannen).

De negatieve gevolgen van frequent crystal meth-gebruik en het injecteren van drugs kunnen zo groot zijn, dat ze niet meer opwegen tegen het genot van gebruik. Frequent crystal meth-gebruik kan leiden tot een zeer slechte seksuele, fysieke en geestelijke gezondheid.


> Lees meer

Vooroordelen middelen gebruik & hiv positief

De Open Universiteit deed onderzoek naar hiv en stigma in de zorg. Met hulp van Mainline is extra gekeken naar stigma en middelengebruikers die hiv-positief zijn. Ofwel, de vooroordelen waar zij mee te maken hebben.

Onderzoek naar 'Dubbel stigma'
De geïnterviewde gebruikers krijgen regelmatig te maken met een dubbel stigma. Het vooroordeel op middelengebruik blijkt soms zelfs groter. Zorgverleners die ook geïnterviewd zijn, hebben soms het beeld dat gebruikers op zoek zijn naar medicijnen op recept voor recreatief gebruik.

Ook hebben sommige zorgverleners het idee extra voorzichtig te moeten zijn met middelengebruikers, omdat deze een hoger risico lopen op hiv of hepatitis. Lees hier de uitkomsten

> Lees meer

Mainline magazine over Ketamine

In de party scene snuiven feestgangers een sfeerverhogend lijntje op de dansvloer. Hardcore psychonauten gebruiken het om tijdelijk afscheid te nemen van het lichaam en psychedelische reizen te maken door een andere wereld. 

En dan hebben we het nog niet eens over het gebruik door dierenartsen om cavia’s of paarden te verdoven, of het gebruik ervan in ziekenhuizen.

In deze Mainline spreken we Nederlandse onderzoekers die experimenteren met ketamine tegen depressie. Een wondermiddel?

Helaas is het dat niet. Het middel kan tot ernstige afhankelijkheid leiden. 

Arjan doet zijn verhaal. In drie dagen gebruikte hij twintig gram. “Het duurde jaren voordat ik me stabieler voelde.”

> Lees meer

Drugsscan Haarlem

Tussen maart en juni 2017 voerde Mainline een drugsscan uit in Haarlem. De scan werd uitgevoerd in het kader van een tweejarige verkenning van Mainline om lokaal druggebruik op laagdrempelige en multidisciplinaire wijze in kaart te brengen. 

Enerzijds ligt de nadruk op het signaleren van lokaal middelengebruik en de professionele respons hierop. Anderzijds deelt Mainline deze kennis met professionals, de gemeenteen het Trimbos instituut en worden lokale samenwerkingsverbanden waar mogelijk bevorderd.

Signalering

Vijftien drugsexperts (gebruikers en professionals) deelden hun kennis van en ervaringen met gebruik in Haarlem. Zo kwamen onder andere de volgende signalen naar boven:

1.    Meerdere experts zeggen een algemene toename in frequentie en hoeveelheden van druggebruik waar te nemen. Geen enkele expert constateert een afname in gebruik, zowel onder jongeren als ouderen;


> Lees meer

Workshops voor gebruikers: APK-test voor de basepijp

Mainline biedt diverse trainingen, niet alleen aan professionals in de zorg maar ook aan gebruikers. Het is een goede manier om in gesprek te komen over hun gebruik en (meer) bewustzijn te creëren rondom de gezondheid en risico's. Vorige week waren onze veldwerkers Toon en Annet te gast bij de medische unit van Omnizorg in Apeldoorn. Daar gaven zij de workshop Baselab, beter bekend als de ‘APK-test’ voor de basepijp.

Een impressie...
In het gebouw van Omnizorg op de stationsstraat in Apeldoorn is van alles te doen voor daklozen en druggebruikers. Denk aan de gebruikersruimtes, opvangmogelijkheden, hulpverlening en dagactiviteiten. De ruime kantine op de eerste verdieping, is de ontmoetingsplek .

Voor Mainline de perfecte plek om de Baselab uit te stallen vanwege de laagdrempelige sfeer. Daarbij is de rookruimte ernaast op het terras makkelijk bereikbaar.

> Lees meer

Signaalrapportage opiaatbehandeling vanuit een gebruikersperspectief

In 2017 verschijnt de zorgstandaard opiaatverslaving. Bij het ontwikkelen van richtlijnen hiervoor is het belangrijk om aan te sluiten bij de beleving en wensen van cliënten van de opiaatbehandeling binnen de verslavingszorg in Nederland. Mainline deed een peiling.

Interviews met gebruikers

In het voorjaar van 2016 gingen veldwerkers van Mainline het land in om gebruikers te interviewen over hun ervaringen binnen de methadon behandeling.

Wij spraken met 50 mensen over uiteenlopende zaken als:

  • hun visie op methadon,

  • de relatie met de behandelaar,

  • de openingstijden en bereikbaarheid van de verstrekking,

  • welke zorg er wordt gegeven,

  • hoe de inspraak in de behandeling wordt ervaren,

  • hoe gebruikers zich bejegend voelen en welke klachten ze hebben.

> Lees meer

Quick scan: Middelengebruik jongeren in Twente

In opdracht van de gemeente Hof van Twente deed Mainline een quick scan om het middelengebruik onder jongeren en jongvolwassenen in kaart te brengen. Het blijkt dat veel jongeren, ook 14/15 jarigen, regelmatig drinken. Lees het rapport en de aanbevelingen.

Samenvatting van het rapport


Alcoholgebruik hoger dan in omliggende gebieden en lijkt stijgende

Uit dit onderzoek blijkt dat alcoholgebruik verbonden is aan de cultuur van Hof van Twente. Veel jongeren, ook 14 en 15 jarigen, drinken regelmatig. Dit gebeurt onder andere in keten, voor‐ en tijdens het uitgaan.

Zowel het aantal jongeren dat alcohol drinkt, als het excessief gebruik ervan ligt hoger dan in omliggende gebieden en lijkt stijgende.

Daarnaast zouden sommige ouders het goedkeuren en soms zelfs faciliteren, maar tegelijkertijd lijken ouders het gebruik ook te onderschatten.


Onderzoek
Mainline sprak met jongeren, ouders, professionals, horeca-medewerkers en andere bewoners van de Hof van Twente en bracht zo in kaart in hoeverre er sprake is van problemen omtrent alcohol‐ & druggebruik onder jongeren en jongvolwassenen in Hof van Twente.

Het onderzoek is in opdracht van de gemeente Hof van Twente door Stichting Mainline uitgevoerd, in samenwerking met onderzoeks-bureau Mark Bench. De projectleiding en het veldwerk ligt in handen van Mainline, de interviews en rapportage zijn uitgevoerd door Mainline in samenwerking met Mark Bench.



> Lees meer

Geen hulp bij overdosis GHB - onderzoeksrapport

Mensen die zeer regelmatig GHB gebruiken, verliezen vaak het bewustzijn en raken zelfs in coma. Deze groep heeft te weinig kennis om een overdosis te voorkomen of iemand te helpen die ‘outgaat’. Dat blijkt uit onderzoek van stichting Mainline en CVO.


GHB onderzoek
Bijna alle respondenten uit het onderzoek die regelmatig de drug GHB gebruiken verliezen af en toe het bewustzijn. Zeventig procent is zelfs weleens in coma geraakt, een toestand waarbij minstens 30 minuten niet wordt gereageerd op pijnprikkels.

Deze vorm van overdosering is risicovol en kan fataal zijn. Zo kan de ademhaling ermee ophouden of stikken mensen in hun eigen braaksel. Over- dosering kan ook leiden tot verkeersongelukken of brand in huis. GHB drukt qua drugsincidenten zwaar op de spoedeisende hulp (22% van de geregistreerde drugsincidenten; MDI, 2013).


Weinig bewustzijn en kennis van risico’s

Uit het onderzoeksrapport blijkt dat mensen die vaak GHB gebruiken (meer dan 200 keer in hun leven) het meest in coma raken. Deze kwetsbare groep gebruikt met name om zich zelfverzekerder te voelen en problemen te vergeten. Het gebruik vindt vooral plaats in dorpen buiten de Randstad, veelal in isolement achter de voordeur. Hierdoor worden mensen die risico lopen nauwelijks bereikt door de hulpverlening.

Hoewel deze mensen bewustzijnsverlies als nadeel ervaren, zien ze het tegelijkertijd als een onoverkomelijk onderdeel van hun gebruik: ‘het hoort er gewoon bij’. Er is weinig kennis over hoe je een overdosering kunt voorkomen of wat te doen als iemand outgaat. Ze bellen minder snel een ambulance, proberen niet iemand wakker te houden en laten iemand vaak ‘gewoon’ liggen.

Dit komt naar voren in het onderzoeksrapport over GHB en overdosering dat Mainline deze week presenteert. Mainline deed de afgelopen twee jaar onderzoek in samenwerking met CVO (Centrum voor Verslavingsonderzoek) onder 160 mensen in Nederland en België. Samen met respondenten uit het onderzoek ontwikkelde Mainline een video om deze geïsoleerde groep thuis te bereiken en bewust te maken van de risico’s van outgaan.


Dit project is mogelijk gemaakt dankzij de financiele steun van: de Europese Commissie* en het Fonds Psychische Gezondheid.

> Lees meer

Open training Chemseks: woensdag 16 november

Ben je als professional op zoek naar meer expertise omtrent Chemseks (seks onder invloed van middelen)? Op woe 16 november organiseren we een open training rond dit fenomeen. Hiervoor kun je je individueel aanmelden. De training is geaccrediteerd voor (soa-)verpleegkundigen.

Onderzoek
Mainline hield de afgelopen twee jaar diepte-interviews met Nederlandse homomannen die aan chemseks doen en daarbij crystal meth gebruiken. Een deel van deze mannen heeft ook ervaring met slammen: het injecteren van drugs voor of tijdens de seks.

Mainline bracht samen met Soa Aids een signaleringsrapport (Tina & Slammen) uit.

Lees meer + het rapport of de samenvatting

> Lees meer

Chemsex Meetings

Mainline startte ruim een jaar gelden met meetings voor homomannen die aan chemsex doen of inmiddels zijn gestopt. De avonden vinden plaats in een veilige ongedwongen omgeving waar mannen ervaringen delen en elkaar tips & tricks geven.



> Lees meer

Mainline magazine over Psychiatrie

Blijkbaar hebben druggies bovenmatige interesse in de psyche. Niet zo vreemd natuurlijk, gezien drugs bij uitstek je bewustzijn veranderen. De een gebruikt om zijn geest te verruimen, de ander juist om zijn overprikkelde geest te dempen.

Op pagina 10 vertellen gebruikers over de drugs en medicijnen die ze nemen. Voorgeschreven medicijnen worden afgewisseld met uitgekiende zelfmedicatie-strategieën, voor velen een weg van trial-and-error.

Dat op eigen houtje niet voor iedereen goed uitpakt, blijkt uit het heftige verhaal van Emanuel op pagina 4. De ene psychose volgde de andere op, maar de politieagenten die plots in zijn huis stonden, bleken geen hallucinatie.

Steeds meer onderzoek toont aan dat bepaalde drugs in therapeutische setting psychiatrische klachten kunnen verhelpen of verminderen. Tenminste: als die verholpen moeten worden. Want zoals woonbegeleider Bonita zegt op pagina 13:

Wie is er nu eigenlijk gek?

> Lees meer

Nieuwe wietwet: betere bescherming cannabisconsument

Het initiatiefwetsvoorstel van D66-Kamerlid Vera Bergkamp dat beperkte teelt en transport van hennep en hasj door professionele telers mogelijk maakt, is met 77 stemmen voor en 72 stemmen tegen in de Tweede Kamer aangenomen. De zogenoemde ‘Wet gesloten coffeeshopketen’ wordt pas van kracht als ook een meerderheid in de Eerste Kamer het wetsvoorstel steunt.

Wet in het kort

  • De teelt van wiet en hasj moet wettelijk voldoen aan bepaalde eisen met betrekking tot de volksgezondheid.

  • De productie van wiet blijft strafbaar, maar telers die aan betreffende voorwaarden voldoen, worden niet meer strafrechtelijk vervolgd.

> Lees meer

Mainline magazine over Natural High

Het land van Roes is een veelzijdig land met oogverblindende vergezichten, stille wateren, drukke boulevards en af en toe een knalfeestje, een land van pieken en dalen. Maar er leiden meer wegen naar Roes. In deze Mainline gaan we daarom van de gebaande paden af.

Zo gaat voor journalist Klaas Boomsma de weg naar Roes over het hardlooppad. En wordt Prasand Baidjnath Misier ook de goede richting op gebracht door een vallei in Guatemala vol topkwaliteit cacao. Lees erover op pagina’s 8 en 4.

Dit nummer duiken we in alternatieve manieren om ons hoofd te stimuleren. Tom op bladzijde 18 weet hoe het is om te trippen op drugs. Maar pas echt gelukkig wordt hij van ademhalingstherapie. Verder in dit nummer de resultaten van een onderzoek naar dexamfetamine bij cokegebruikers.

Met een beetje dex op, oftewel de juiste breinstimulatie, wordt de drang naar wit een stuk minder, beweert onderzoeker Mascha Nuijten op pagina 10.

> Lees meer

Nieuw gay magazine over hepatitis c

Mainline interviewde homomannen die chems gebruiken op seksfeestjes. Wat voor risico’s lopen ze en hoe gaan ze daarmee om? Ook geeft Peter Smit van de Hiv Vereniging een openhartig interview over de baresex scene. ‘Gebruik voldoende glijmiddel!’


> Lees meer

Dicht op het veld

Onze medewerkers zijn vaak buiten de deur. Maak kennis met de mensen achter de verhalen over o.a. GHB en Crystal Meth. Rijd mee in de veldbus langs onze projecten van de Bijlmer via Azië tot Afrika. Blader door ons jaarverslag.

Ons Team Nationaal bezoekt gevangenissen, inloopcentra en gebruikersruimten, doet veldwerk online of klopt aan bij de mensen thuis.



> Lees meer

Onze afgeronde projecten

Copyright Mainline 2017. Webdesign by Studio Odilo Girod, hosting & CMS by Blogbird.