ENGLISH
 

Hoeveel toekomst heeft heroïne aan huis?

Heroïne-gebruiker Frank Scimone vraagt zich af hoe lang de heroïneverstrekking nog openblijft. Bezoekers worden steeds ouder en er is minder verplegend personeel. Hij schreef een open brief aan Mainline. “Wordt het niet eens tijd voor een experiment met thuisgebruik? Drie experts geven een reactie.


“We leiden een normaal leven en hosselen niet meer”

Open brief van Frank Scimone

“In 1998 begon de Medische Suppletie Unit Amsterdam (MSU) een experiment met de gratis verstrekking van heroïne op medisch recept (aan 100 verslaafden). Drie keer per dag. Als de ‘pilot’ zou slagen, konden de deelnemers in de toekomst misschien heroïne mee naar huis nemen. Het experiment is een overweldigend succes geworden en het verstrekken van heroïne op medisch recept is in heel Nederland ingevoerd.
Van thuisgebruik is het nooit gekomen. Het programma is duur. Al die MSU’s bij elkaar kosten miljoenen per jaar. Als je de bespaarde kosten in rekening brengt - minder misdaad, gevangenisjaren, doden en ziektes - komt het erop neer dat de MSU de maatschappij veel geld en ellende bespaart. Het succes van de MSU is indrukwekkend. De meerderheid van de deelnemers leidt een normaal leven en hosselt niet meer. Ze gaan niet meer de gevangenis in, zijn gezonder en velen zijn van de cocaïne af. Er zijn ook redelijk veel (voormalige) deelnemers die zijn afgekickt.

Experiment
In december 2017 werd de avondverstrekking in Amsterdam gesloten wegens ‘personeelstekort'. Daarna waren er plannen om de MSU helemaal op te doeken. Dit is niet gebeurd, maar de vraag blijft of het programma in de toekomst blijft bestaan, en hoe. Ik en haast alle andere deelnemers vinden dat we onze medicijnen thuis moeten kunnen gebruiken op medisch recept. Ik stel voor dat de GGD met een nieuw experiment begint: thuisgebruik. Dit is al vaker voorgesteld. Het is niet makkelijk om hier de handen voor op elkaar te krijgen. Het voornaamste argument om dit niet te doen, is dat de deelnemers de heroïne zullen verkopen en met het geld cocaïne zullen kopen. Ten eerste, een meerderheid van de deelnemers gebruikt geen cocaïne (meer). Ten tweede is de vrees dat medische heroïne op de markt zal komen sterk overdreven. Na 23 jaar van verstrekking is er geen markt ontstaan. En waarom zou je je zorgen maken dat versneden en ongezonde heroïne vervangen zal worden met onversneden medische heroïne? Misschien kan het experiment beginnen met mensen die geen cocaïne gebruiken. 

Doodziek
De laatste paar maanden hebben twee cliënten van de Valckenierstraat, Niels en Ernst, chemotherapie ondergaan (een voor de keel en een ander voor de tong). Alletwee moesten ze zich doodziek naar de post slepen. Ernst lag ook twee dagen doodziek in het ziekenhuis omdat hij niet naar de post kon en niet genoeg methadon kreeg. De volgende dag kreeg hij toestemming om het ziekenhuis te verlaten zodat hij bij de post kon roken. In oktober is Annette Breider van ons heengegaan na een lange ziekte. Een maand voor haar dood heeft ze besloten om euthanasie te plegen omdat het haar te veel werd. Toen we haar vroegen of ze de mogelijkheid niet had om haar heroïne thuis te krijgen, zei ze: "Nee, het mag niet."




"Patiënten worden niet als patiënten behandeld"

Hoogleraar verslavingszorg Wim van den Brink

“Toen de avondverstrekking wegens personeelsgebrek in Amsterdam werd gesloten, ben ik benaderd door patiëntvertegenwoordigers om te bemiddelen met de GGD. Een oplossing zou kunnen zijn: laat mensen die overdag al geweest zijn voor hun ochtend- en/of de middagvertrekking een dosis rookbare heroïne mee naar huis nemen voor ‘s avonds. Als je op gewone medische manier naar de verstrekking kijkt, dan is het raar om de avondverstrekking zomaar te stoppen: effectiviteit is namelijk alleen aangetoond voor een driemaal daagse verstrekking. Bij diabetes zou je een doseringsregime ook niet zomaar naar beneden bijstellen. Het lijkt er dus op dat de patiënten van de MSU niet als echte patiënten worden behandeld. Bij de methadonverstrekking is er wel thuisverstrekking: wie gestabiliseerd is, kan het meenemen."


"Na de sluiting heb ik het drankgebruik zien stijgen"

Ron Kallenbach

“5 jaar geleden kreeg ik de diagnose PTSS. Ik ben toen volgedouwd met medicijnen en voelde me een mummy. Toen ben ik zelf op heroïne overgestapt en dat kalmeerde me veel beter. Ik kon zelfs weer aan het werk. Maar toen werd de avondverstrekking gesloten en was die kans verkeken. Ik zou alleen nog vóór het werk naar de MSU kunnen, niet erna. Maar op één verstrekking kom ik de dag niet door. Laat staan de nacht. Ik heb handtekeningen verzameld en ben een beklagzaak begonnen. Toch ging de sluiting door. Ik zie welke problemen het oplevert. Er worden meer pillen op de zwarte markt gekocht. Het drankgebruik heb ik zien stijgen. Als je bij de MSU loopt, ben je er de hele dag mee bezig. Ik moet van Amsterdam Noord naar het Weesperplein met openbaar vervoer. Als ik het zou kunnen ophalen bij de apotheek, hadden mijn dagen er heel anders uitgezien.”



"Als je bij de MSU loopt, ben je er de hele dag mee bezig. Als ik het zou kunnen ophalen bij de apotheek, hadden mijn dagen er heel anders uitgezien.”


"De bezwaren zijn niet sterk genoeg om een proef tegen te houden"

Trimbos-onderzoeker Anneke van Wamel

“Ik denk dat verstrekking via de apotheek mogelijk zou kunnen zijn. Het is in ieder geval het onderzoeken waard. In 2019 hebben we toekomstscenario’s vergeleken voor de verstrekking in Nijmegen, die dreigde toen te sluiten. Stoppen met het programma werd door niemand gezien als een optie: dan zouden mensen ver terugvallen. Verpleegkundigen langssturen met heroine zou ingewikkeld en duur zijn. De mogelijkheid om mensen het zelf te laten ophalen in de apotheek was het populairst onder gebruikers, maar kreeg kritiek van professionals. Die twijfelden of huisartsen en apotheken daar wel in mee wilden. En ze vonden dat daardoor ook de controle wegviel. Ik vind die bezwaren niet sterk genoeg om er dan maar geen onderzoek naar te doen.”



Wie is er straks verantwoordelijk?

Boukje Dijkstra (NISPA) is co-auteur van de handreiking Opiaatonderhoudsbehandeling

“Thuisverstrekking of take-home heroïne heeft voordelen. Maar ik heb ook twijfels over de haalbaarheid, net als de meeste instellingen die heroïne verstrekken. Is iemand een doelwit als hij over straat gaat met heroïne? Ook kan er handel in medische heroïne ontstaan. En wie is verantwoordelijk als iemand zonder toezicht medicinale heroïne gebruikt? Vragen waarop we niet direct het antwoord weten. Dit neemt niet weg dat we de mogelijkheden moeten verkennen. Een experiment starten is veiliger. Ik zou daar wel vóór zijn.”


Dit is een artikel uit Mainline #4 van 2021, de editie over thuisgebruik. Bestel hem in onze webshop.

Copyright Mainline 2022. Webdesign by Studio Odilo Girod, hosting & CMS by Blogbird.