ENGLISH
 

Hoe soft zijn softdrugs eigenlijk?

In Nederland maken we sinds jaar en dag het verschil tussen harddrugs en softdrugs. Voor de ene zijn we meestal huiverig, over de andere doen we minder moeilijk. Maar is dat ook terecht? In dit Mainline-artikel gaan we terug naar de jaren zeventig, toen het verschil tussen 'soft' en 'hard' ontstond. Sindsdien is de kracht van cannabis sterk toegenomen en kwamen recreatieve drugs als XTC op.

1972: Hard en soft

De jaren zestig en zeventig waren de tijd van hippies, flower power en vrije liefde. Regelmatig kwam daar snoepgoed bij kijken. De regering liet begin jaren zeventig bekijken wat het land daarmee moest. Na een grondig onderzoek ontstonden er twee categorieën voor drugs: gevaarlijk en minder gevaarlijk voor de gezondheid. In de volksmond heette dat al snel: hard- en softdrugs.


1976: Lijst I en II

In 1976 kwam het onderscheid tussen hard- en softdrugs ook in de nieuwe Opiumwet. Er ontstonden twee lijsten in die wet: lijst I (hard) en lijst II (soft). De meeste middelen staan op lijst I. Die werd langer en langer, omdat er steeds weer nieuwe middelen worden ontwikkeld. Naast coke, XTC, speed en LSD, kwam bijvoorbeeld 4-MMC ook op de lijst. 3-MMC is er eind 2021 op komen te staan.


Hard en zacht beleid

Harddugs zijn middelen die volgens de overheid ‘onaanvaardbare risico’s’ met zich meebrengen: verslaving, sociaal-maatschappelijke gevolgen en ga zo door. De straffen voor de productie en handel (hoewel gebruik niet strafbaar is) zijn daarom veel groter dan op lijst I. Op lijst II staan drugs als wiet, hasj, paddo’s, khat en slaap- en kalmeringsmiddelen. Volgens de overheid zijn de risico’s hiervan kleiner. Het komt ook wel eens voor dat een middel van lijst II naar lijst I gaat. Een voorbeeld daarvan is GHB.


Harddrugs, soft gebruik

Hoewel het onderscheid tussen hard- en softdrugs zo oud is als de weg naar de coffeeshop, is er ook kritiek op. Want de schadelijkheid van een drug is erg afhankelijk van hoe vaak iemand gebruikt en de context. XTC en LSD staan bijvoorbeeld op lijst I, terwijl iemand daar niet snel ‘verslaafd’ aan zal raken. Tegelijkertijd zijn wiet, hasj en kalmeringsmiddelen misschien minder gevaarlijk als je af en toe gebruikt, maar kan dagelijks gebruik tot grote lichamelijke, mentale en sociale problemen leiden. Daarnaast gebruiken maar weinig mensen één middel. Terwijl juist combi’s kunnen zorgen voor de grootste risico’s.


"Ik blow en drink (met mate) praktisch elke dag. Als mijn hasj bijna op is, zal ik er veel aan doen om niet zonder te komen zitten. Ik vind niet dat ik verslaafd ben aan cannabis, het is meer zoiets als mijn koffietje bij het ontbijt." - Anonieme reactie op Drugsforum


Nederwiedewiedewiet

Ook om een andere reden is de verdeling misschien niet meer terecht. De ‘flower power’ van wiet en hasj is een stuk groter dan in de jaren zeventig. Het THC-gehalte (een van de actieve stoffen) is in de loop der jaren behoorlijk gestegen. In 1991 zat er 7,5 procent THC in nederwiet. In 2020 was dat 14,6, dus bijna 2x zoveel. De veredelde wiet uit Amerika bevat ruim 16 procent THC en nederhasj zelfs 27 procent. Gebruik je geïmporteerde wiet, dan ligt het percentage veel en veel lager: rond de 5 procent.



De grote afwezigen: alcohol en tabak

En dan is er nog een discussie over de middelen die ontbreken op zowel lijst I als II: alcohol en tabak. ‘Maar dat zijn toch geen drugs?’, wordt dan vaak gezegd. Nou… als je kijkt naar de werking eigenlijk wel. Toch staan ze niet op lijst I of II, omdat ze worden gezien als ‘maatschappelijk geaccepteerd’. Maar… als je kijkt naar de problemen die bijvoorbeeld alcohol veroorzaakt, is dat onterecht. Alcohol en tabak doen in schadelijkheid en risico’s in feite niet onder voor harddrugs.


Top-10 schadelijkste drugs

Een groep wetenschappers beoordeelde in 2010 20 drugs op schadelijkheid. Ze keken naar 16 eigenschappen, zoals mentale schade, fysieke schade en kosten voor de economie. Dit is de top 10. Minst schadelijk zijn XTC, LSD en paddo’s.


1. Alcohol (72)
2. Heroïne (55)
3. Crack (54)
4. Crystal meth (33)
5. Cocaïne (27)
6. Tabak (26)
7. Speed (23)
8. Cannabis (20)
9. GHB (18)
10. Benzodiazepine (15)

Copyright Mainline 2021. Webdesign by Studio Odilo Girod, hosting & CMS by Blogbird.