ENGLISH
 

Onze nieuwe voorzitter: Wim van den Brink

Mainline stelt met veel trots haar nieuwe bestuursvoorzitter voor: professor Wim van den Brink. Waarom Wim 'ja' zei op de uitnodiging om Mainline's bestuur te versterken, lees je in dit interview over mensenrechten, wetenschap en activisme. 

Wat is jouw link met harm reduction?


“Ik kom natuurlijk uit het onderzoek naar verslaving, verslavingszorg en medicamenteuze interventies. Hoewel je dat misschien niet zou denken, is daar een belangrijke basis voor harm reduction gelegd. Toen ik begin jaren ’90 begon, ging het in Nederland vooral over heroïneverslaafden en de methadonverstrekking, een vorm van harm reduction. We behandelden niet om iemand te genezen maar om iemand een beter leven te bieden door middel van substitutiemiddelen. Ik keek toen bijvoorbeeld ook hoe je overdosering bij de aanvang van methadonverstrekking of na detentie kon voorkomen.

Wim van den Brink heeft aan de wieg van de medische heroïneverstrekking gestaan


Later ben ik nauw betrokken geweest met het ‘heroïneproject’. Daar heb ik me onlangs trouwens nog boos over gemaakt toen ze in Amsterdam de avondverstrekking staakten. Ik vind dat echt een ‘human rights issue’ want zoiets zou nooit gebeuren als het bijvoorbeeld om de behandeling van patiënten met suikerziekte zou gaan. Dan zie je toch dat druggebruikers nog steeds anders worden behandeld dan anderen die medische hulp nodig hebben. 

Rond basecokegebruik ben ik betrokken geweest bij een onderzoek naar de inzet van langwerkend dexamfetamine als substitutie en de inzet van beloningen bij verminderd basecokegebruik. Ook geen behandeling gericht op stoppen, maar meer gericht op mensen tools geven om hun gebruik te reguleren en de controle over hun bestaan weer wat terug te krijgen. En daarnaast nog verschillende andere onderzoeken; naar een middel om trek in alcohol te verminderen, naar de aantrekkelijkheid van minder psychose-opwekkende cannabis voor mensen met schizofrenie en naar de gevolgen van GHB-coma’s. Ik begreep dat jullie die informatie ook weer in jullie voorlichting gebruiken.”

Waarom vind jij harm reduction belangrijk?


“Ik maak eerlijk gezegd nooit zo het onderscheid tussen behandelen, preventie en harm reduction. Ik vind dat een beetje kunstmatig. Het gaat erom wanneer je mensen tegenkomt en in welke fase van gebruik ze dan zitten of je wel of niet een bepaalde behandeling gaat inzetten en wat je kunt aanbieden. Of je het nou preventie van risicogedrag of vroege behandeling noemt maakt mij allemaal niet zoveel uit. De werkelijkheid laat zich niet zo mooi indelen in hokjes en alles loopt daar toch in elkaar over. Ik vind ook dat de eerste lijn een rol zou moeten spelen in harm reduction. Net als de POH’s GGZ nu al doen bij lichte psychische klachten. Het verlaagt de drempel en zorgt ervoor dat in een vroeger stadium hulp wordt gezocht. Harm reduction is wat mij betreft een essentieel onderdeel van het totale hulpaanbod rondom middelengebruik en zit ergens tussen ‘human rights’ en geneeskunde in.”

En nu voorzitter van het bestuur van Mainline. Wat dacht je toen je gevraagd werd?


“In de eerste instantie was ik verbaasd. Maar toen ik erover na ging denken voelde ik al snel dat we prima door een deur kunnen. Ik ben net als Mainline erg pragmatisch en ben geneigd me uit te spreken bij onrecht. Ik heb altijd gedacht dat wetenschap zich niet zo goed verhoudt met activisme. Maar ik denk nu dat dat misschien minder waar is dan ik dacht. Als het over drugs gaat en je spreekt je bijvoorbeeld uit voor regulering, zoals ik dat rond XTC heb gedaan, dan beland je al snel in een activistische context. Als je hoogleraar verslaving en verslavingszorg bent, dan wordt er bijna van je verwacht dat je niet rookt, drinkt of ooit iets zou gebruiken. 


Wim van de Brink: Wetenschap en activisme: zo ver liggen die werelden niet uit elkaar


Mijn uitspraken over regulering werden me dan ook niet altijd in dank afgenomen. En nu ik erover nadenk… Ik heb in Canada een keertje de krant gehaald als activist. Ik had daar op een symposium gezegd dat hun twijfels over heroïneverstrekking meer een zaak van mensenrechten- en recht-op-zorg was dan een wetenschappelijk vraagstuk. Kortom, alles bij elkaar genomen voel ik me prima thuis bij Mainline. Jullie leggen ook veel nadruk op ‘human rights’; het recht om te mogen gebruiken en recht op zorg en gezondheid.

Ik ben me natuurlijk ook meer gaan verdiepen in het werk van Mainline. Ik was me er niet van bewust hoeveel projecten jullie eigenlijk doen. Ik moet zeggen dat ik onder de indruk ben geraakt dat jullie op zo veel plekken zoveel kennis en deskundigheid brengen, in vaak nogal complexe situaties. Ik zat wel te denken dat jullie dat met zo weinig Fte’s doen. Als ik dat vergelijk met de situatie waar ik uit kom, dan zou ik zeggen dat kan niet! Maar wat jullie ontwikkeld hebben is uniek en ik snap dat je dat wereldwijd wil verspreiden.

Ik ben ooit eens in de Mainline ‘langs de naald’ gelegd. Dat was geloof ik een rubriek waarin mensen op een aantal ‘harm reduction criteria’ werden beoordeeld. Dat ging niet helemaal goed geloof ik, hahaha. Ik meen me te herinneren dat ik een zes of een zeven scoorde. Volgens mij had dat te maken met feit dat ik gebruikers liever patiënt noemde dan cliënt. Ik vind dat dat meer helderheid schept in wat je haalt en brengt. En praktisch gezien heeft de maatschappij gewoon meer geld over voor het behandelen van patiënten dan voor het begeleiden van cliënten. Maar goed, het is allemaal goed gekomen tussen ons! Ik sta echt helemaal achter de doelstellingen van Mainline en het werk dat jullie doen is zeker zo belangrijk als het werk van de verslavingszorg.”

Copyright Mainline 2021. Webdesign by Studio Odilo Girod, hosting & CMS by Blogbird.