ENGLISH
 

Toon Walravens: 'Ik reageerde zo omdat ik me onbegrepen voelde'

Toon Walravens (58) was ooit een onhandelbare herrieschopper. Soms psychotisch en onder invloed van alcohol en coke vaak agressief. Nu adviseert hij als ervaringsdeskundige overheid, hulpverlening en justitie over de omgang met mensen die 'verward gedrag' vertonen. 

“Ik groeide op in een omgeving waar iedereen met zichzelf bezig was. Seks, drugs en geweld waren aan de orde van de dag. Wat je van huis uit meekrijgt is jouw waarheid. Daar ga je naar handelen, denken en voelen. Ik begon rond mijn 12e al met alcohol en drugs. In mijn pubertijd zat ik in een jeugdinternaat voor onhandelbare kinderen. Als volwassene hield ik me bezig met criminele zaken, gebruikte ik continu en sliep ik weinig. Op een gegeven moment had ik ze niet meer op een rijtje. Ik zag bijvoorbeeld mensen zonder gezichten en was heel argwanend. Ook als ik niet onder invloed was.” 

Denk je dat je ‘verwarde gedrag’ aan je gebruik te wijten was?
“Nee, ik was ook in de verdrukking en vernieling geraakt. Door de stress en trauma’s die ik m’n hele leven had opgebouwd. Ik had in mijn jeugd, in detentie en in het milieu waarin ik verkeerde allerlei overlevingsstrategieën ontwikkeld. Die hielpen me niet om te functioneren in de ‘normale wereld’. Ik drukte mijn gevoelens weg. Deelde ze niet met anderen. Ik heb echt moeten leren te verbinden met de ander. Alles draaide altijd om Toontje.” 


En hoe gaat het nu? 

“Met veel therapie en de steun van mijn vrouw heb ik grip gekregen op mijn leven. Op de wanhoop en de stemmingswisselingen. Ik kan nu goed functioneren en ben hersteld, maar op de achtergrond is het er nog wel. Ik ben nu weerbaarder en ken mijn kwetsbaarheden. Maar het is continu balanceren. Als de spanning hoog oploopt, kan ik terugvallen op mijn ‘signaleringsplan’. Daarin staat hoe ik mezelf weer in balans krijg. Muziek helpt me bepaalde gevoelens echt te voelen, uit me te trekken en los te laten. Ik heb ook een plek in de natuur waar ik echt tot rust kom. Even helemaal geen menselijke invloeden. Niemand die iets van me wil of vindt. Ik voel me daar veilig.” 

Wat heeft jou geholpen?
“Ik werd gezien als onhandelbaar en agressief. Maar ik reageerde zo omdat ik mij niet begrepen voelde. Ook al maak je zo veel stuk, het is waardevol als iemand toch iets goeds in je ziet. Dat is wat me in beweging hield. Het gevoel dat ik er nog toe deed. Als ik terugdenk, dan zijn het vooral bepaalde mensen die de doorslag hebben gegeven. Mensen die de tijd namen en echt hoorden wat ik te vertellen had. Bij de geestelijk verzorgers in detentie kon ik een gedeelte van de last kwijt die ik altijd met me meedroeg. De diepe gekwetstheid, onmacht, en de frustratie van het kind. Ik was gewoon lamgeslagen door het leven. Het was net een bol garen in mijn hoofd. Het zat als een kluwen in elkaar. Ik had iemand nodig die met mij de uiteindjes ging zoeken, de knoop probeerde te ontwarren. Hulpverleners gaan soms veel te snel. Ze willen de knoop meteen doorhakken. Gaan op zoek naar doelen en oplossingen. Op die manier hak je een deel van de oplossing weg.” 


Wat raad jij aan?
“Ik zie het meeste heil in meer compassie en meer menselijke maat. Zelf heb ik het meest gehad aan de hulpverleners die hun eigen persoon lieten zien. Professionele nabijheid. Zie dat die persoon met dat verwarde gedrag gewoon een mens is met menselijke behoeften. In de maatschappij wordt vaak gefocust op de problemen en het gedrag van mensen. We knippen het op in allerlei stukjes, waar hulpverleners mee aan de slag gaan. De mens erachter krijgt nog nauwelijks aandacht. Levensvragen als: wie ben je, wat drijft je, wat houd je bezig, worden vaak niet gesteld. Zo missen we goede ingangen voor échte veranderingen. Het zijn niet de methodieken, maar de mensen die je over moeilijke momenten heen tillen.” 

Dit verhaal stond in Mainline nummer 1 van 2020 over kortsluiting. Meer lezen?

Bestel Mainline in de webshop.

Copyright Mainline 2020. Webdesign by Studio Odilo Girod, hosting & CMS by Blogbird.