ENGLISH
 

‘We hebben harm reduction voor crystal meth gebruikers in Indonesië op de kaart gezet’

Mainline is al tien jaar in Indonesië en werkt vanaf 2016 binnen het Bridging the Gaps 2-programma. 2020 is het laatste jaar dat dit programma loopt. Nick Veldwijk, regiomanager Azië, kijkt terug op het werk dat gedaan is. 

Mainline werkt al jaren in Indonesië aan het versterken van de lokale organisaties en gezondheidsinstellingen. De focus ligt daarbij op de veldwerkers die in contact staan met mensen die crystal meth gebruiken. Het doel is de negatieve consequenties van het gebruik te verminderen.

Minder kennis over meth gebruik
Mainline heeft een samenwerking met twee Indonesische organisaties die diensten verlenen aan mensen die crystal meth gebruiken. De afgelopen jaren zijn er 21 outreach workers in Jakarta en Makassar getraind, evenals vier managers en drie coördinatoren, om met gebruikers van meth om te gaan. Dit werk liep uiteen van het opzoeken van cliënten, het aanbieden van juiste informatie en hulpmiddelen rondom veilig gebruik en cliënten eventueel linken aan de (mentale) gezondheidszorg in Indonesië.



Er is in het land wel kennis over heroïne en diens gebruikers, maar minder over crystal meth, viel enkele jaren geleden op. “Crystal meth is een stimulant die veel energie opwekt, je vermoeidheid negeert en heel intens is. Bij langdurig gebruik en in hoge dosis, is er een kans op (mentale) gezondheidsproblemen”, legt Nick uit. “Bovendien leven gebruikers van de twee drugs in heel andere werelden en hebben hun eigen specifieke problemen. Deze twee groepen vereisen daarom ook een hele andere aanpak.”

Voortgang bespreken
In februari reisde Nick voor twee weken naar Indonesië om de voortgang van de verschillende projecten te observeren. Omdat dit het laatste jaar is, waren er ook gesprekken over hoe dit project het best kan worden afgerond. “Dit onderwerp is natuurlijk al vaker besproken en moet eigenlijk constant worden benoemd. Alleen komt het nu wel dichterbij en moeten we concretere afspraken gaan maken. Hoe meld je het vertrek bijvoorbeeld aan je staf, welke ondersteuning is er nodig om het project goed af te sluiten. Dat soort onderwerpen moeten worden aangestipt.”


Er zijn inmiddels wel stappen gezet in het land, vertelt Nick. “We zijn een samenwerking gestart met meerdere community health centers, een soort lokale huisartsenposten in Makassar en Jakarta. In samenwerking met Atma Jaya Universiteit in Jakarta, onze partners Karisma en PKNM en met het Ministerie van Gezondheid, hebben we trainingen gegeven aan de medewerkers van deze health centers over crystal meth en diens gebruikers.

Deze trainingen gaan onder meer over harm reduction, de middelen en hoe gezondheidspersoneel om kan gaan met gebruikers. “Ondertussen hebben we meerdere trainingen gegeven aan twaalf health centers. De volgende stap is om samen met het Ministerie van Gezondheid en Atma Jaya een soort trainingsmodule op te zetten die ze zelf kunnen gebruiken.” Een cursus die gezondheidswerkers kunnen volgen over middelengebruik en harm reduction bijvoorbeeld. “Ik hoop echt dat dit gaat lukken, want dan laten we iets achter voor alle mensen waarmee we de afgelopen jaren hebben samengewerkt.”

Onderzoek naar HIV/Hepatitis C
De samenwerking met de universiteit is de afgelopen vier jaar al vaker vruchtbaar gebleken.
Een van de projecten die de universiteit en Mainline hebben opgezet is een onderzoek over HIV/Hepatitis C, soa’s en ander gezondheidsgedrag onder 1500 mensen die crystal meth gebruiken. Op basis daarvan zijn er harm reduction-programma’s gestart, gepilot en aangepast. Dit jaar doet de universiteit een evaluatie naar het effect van de harm reduction programma’s van de afgelopen jaren.

Ook loopt er tot juni een onderzoek in twee gevangenissen naar de (kosten)effectiviteit van rehabilitatieprogramma’s in Indonesische gevangenissen. De informatie die uit deze onderzoeken komt, presenteert Nick vervolgens weer aan donoren en betrokkenen in zowel Nederland als Indonesië. 

Weinig vooruit te plannen
Wat het werk soms lastiger maakt in Indonesië, is het feit dat er minder ver vooruit wordt gepland. “De organisatie waarmee we samenwerken blijft wel bestaan, maar we weten niet of de diensten voor drugsgebruikers die we hebben helpen opzetten ook blijven bestaan. Als ik nu zou vragen hoe ze dat in 2021 aan willen pakken, dan is vooral de financiering een onzekere factor, waar vaak nog niet over nagedacht is.”

Ook het ministerie van Gezondheid staat niet altijd te springen, wat niet meehelpt in het nastreven van doelen en targets. “Er is weinig beleid rondom mensen die crystal meth gebruiken, is er veel stigma en discriminatie naar gebruikers en ontbreekt het aan nationale richtlijnen hoe met deze gebruikers om te gaan.” Daarnaast worden gebruikers ernstig gecriminaliseerd.

Bovendien zijn mentale gezondheidsproblemen in Indonesië nog steeds een taboe, iets wat Nick in meerdere landen in Azië ziet. “Er wordt niet over gepraat en mensen die naar een kliniek gaan, zijn ‘gila’ (gek).”


Problemen oppakken en diensten voortzetten
Nick is tijdens zijn trip in gesprek gegaan met mensen uit zijn netwerk om het beleid te bespreken en te vertellen over wat Mainline doet. “Doel was om te zoeken naar nieuwe samenwerkingen en te kijken hoe de diensten door anderen kunnen worden overgenomen. We willen natuurlijk wel dat het werk wordt voortgezet en dat kan je vaak niet alleen.”

Op dit moment is Mainline in gesprek met andere grote donoren (zoals het Global Fund) om ervoor te zorgen dat de interventies in hun nieuwe programma geïntegreerd worden. Het ziet er naar uit dat dit mogelijk is maar dit weten we pas in verder in 2020. Het uiteindelijke doel na vijf jaar Bridging the Gaps 2 is vooral om iets achter te laten, aldus Nick. Zo is er een sustainability tool ontwikkeld waarmee partners van het project kunnen inzien welke problemen zij kunnen oppakken en diensten ze kunnen voortzetten als de financiering afloopt.

“Na eerdere ervaringen zorgen we er ook voor dat we een duidelijke exit strategie hebben, die we delen en bespreken met de partner.” Mainline heeft veel mooie dingen bereikt, vindt Nick. “We hebben harm reduction voor stimulant gebruikers in Indonesië op de kaart gezet en daar mogen we trots op zijn.” 

Lees meer over Mainline's werk in Indonesië op de projectpagina

Copyright Mainline 2020. Webdesign by Studio Odilo Girod, hosting & CMS by Blogbird.